Φωτογράφιση της Κουζίνας του Αγίου Όρους για το "Γαστρονόμο"

Εν όψη της Σαρακοστής, το περιοδικό “Γαστρονόμος” της Καθημερινής αφιερώνει 35 σελίδες στη νηστίσιμη μαγειρική του Αγίου Όρους και τα μυστικά της, προβάλλοντας τις συνταγές που φυλάσσονται καλά κρυμμένες στους αιώνες. Μια φωτογραφική αποτύπωση των πρωταγωνιστών της κουζίνας μοναχών μέσα από την βασικότερη απόλαυση του ανθρώπινου σώματος, την διαδικασία της τροφής. Μια ιστορικής και θρησκευτικής σημασίας καταγραφή όλου του γευστικού πλούτου της Αθωνιάδας. Αισθάνομαι παραπάνω από τυχερός που είχα την ευκαιρία να την βιώσω, να την γευτώ και να την καταγράψω. Μπροστά από το φακό μοναχοί που καθημερινά εργάζονται σκληρά, σεβόμενοι το περιβόλι της μητέρας, της Παναγίας, όπως ονομάζεται το Όρος. Φροντίζουν να κρατάνε ευχαριστημένους και χορτάτους ασκητές και επισκέπτες.

Η Κοινότητα του Αγίου Όρους

Το Άγιο Όρος ή αλλιώς Ιερά Κοινότης Αγίου Όρους αποτελεί μια Αυτόνομη Μοναστική Πολιτεία στην χερσόνησο του Άθω και ίσως μοναδική στο κόσμο μαζί με την Λάσα του Θιβέτ και το Κρατίδιο του Βατικανό. Μετράει 1000 χρόνια ζωής από την ίδρυση του από τον Πόντιο Μοναχό Αθανάσιο που αργότερα έγινε γνωστός ως Όσιος Αθανάσιος ο Αθωνίτης ιδρύοντας την μονή Μεγίστης Λαύρας καθώς και ένα μοναστικό πρότυπο λειτουργίας . Αποτελεί αυτοδιοίκητο τμήμα του Ελληνικού Κράτους που βρίσκεται στη χερσόνησο του Άθω της Χαλκιδικής στη Μακεδονία. Περιλαμβάνει είκοσι Ιερές Μονές και άλλα μοναστικά ιδρύματα. Αποτελεί το κέντρο του Ορθόδοξου χριστιανικού μοναχισμού και διατηρεί μνημεία μεγάλης εθνικής, ιστορικής, θρησκευτικής, γραμματειακής και πολιτισμικής αξίας σε παγκόσμια κλίμακα. Κάθε περιοχή αποτελείται από μία κυρίαρχη μονή και διάφορους άλλους μοναστικούς οικισμούς γύρω από αυτήν (σκήτες, κελιά, καλύβες, καθίσματα, ησυχαστήρια). Όλες οι μονές είναι κοινόβιες, δηλαδή κοινή λειτουργία, προσευχή, στέγη, σίτιση και εργασία μεταξύ των μοναχών.  Άβατον για το γυναικείο φύλο αποτελεί έναν μοναδικό προορισμό αναζήτησης της αλήθειας της πίστης για τους ορθόδοξους. Επιβλητικό σκηνικό μονών κρυμμένων μέσα στην φύση που τους παρέχει απλόχερα όλη της την ομορφιά και των πλούτο, τρέφοντας τους όχι μόνο με την αγνότητά της αλλά και με μια υπέροχη γεύση.

Η Εμπειρία από το Άγιο Όρος και η φωτογράφιση για το Γαστρονόμο

Το Άγιο Όρος δεν είναι ένα πράγμα, είναι πολλά μαζί. Κάθε λογής μοναχοί, ο καθένας με την δική του προσωπική ιστορία.  Ψάλουν μαζί με τους ήχους της φύσης σε ένα μοναδικό συντονισμό και θεϊκή συχνότητα. Ήρεμος, γαλήνιος, αναπαυμένος…  Ακούς για τα θαύματα που συνέβησαν και άλλαξαν ζωές ανθρώπων μέσα και έξω από αυτό… Αίσθηση απομόνωσης από την ώρα που μπαίνεις στο καραβάκι “λες και αιωρείσαι μεταξύ ουρανού και θάλασσας” όπως πολύ σωστά επισήμανε στο άρθρο του ο συνοδοιπόρος – αρχισυντάκτης του Γαστρονόμου, Άγγελος Ρέντουλας.

Η απλοχεριά της φύσης το προίκισε με ότι καλύτερο είχε να δώσει. Ο σεβασμός των μοναχών προς αυτήν και η σκληρή, καθημερινή δουλειά είναι τα κυριότερα απαράμιλλα χαρακτηριστικά της καθημερινότητάς τους. Παράγουν προϊόντα για να ζήσουν, πασίγνωστα σε όλο τον κόσμο. Αγρότες και ψαράδες συνθέτουν τη βάση της κουζίνας παρέχοντας πολύτιμα αγαθά, συστατικά για κάθε λογής αγιορείτικη συνταγή.  Εμείς ως φιλοξενούμενοι του Αρχιμάγειρα του Αγίου όρους Επιφάνειου σε κοινό βίο για μια εβδομάδα πάνω στο ακρωτήρι του καθίσματος του Μυλοποτάμου… Δίπλα από τα άγια αμπέλια, τα δελφίνια που παρατηρούμε από τη στεριά, τον ψαρά και τον αγρότη που με σεβασμό συνομιλούν καθημερινά σε αυτό το χωνευτήρι γαστρονομικών γνώσεων και εμπειριών.

Μια μεγάλη προσωπική, γευστική, φωτογραφική εμπειρία για μένα. Από την άλλη το περιοδικό Γαστρονόμος, συμμέτοχος στην συντήρηση, τον σεβασμό και την διάδοση των μυστικών και του γευστικού πλούτου του Αγίου όρους. Είχαμε την τύχη να επισκεφθούμε και να καταγράψουμε φωτογραφικά 15 από  τις 20 μονές του Όρους. Οι μοναχοί κρατούν καλά στο χρόνο τα μυστικά και την παράδοση, τόσο της κουζίνας του Αγίου όρους, όσο και των χαρακτηριστικών του μέρους από όπου προέρχονται.

Ίσως να ήταν η απλότερη και παράλληλα πιο γευστική κουζίνα που έχω δοκιμάσει ποτέ. Η γεύση στο Άγιο Όρος λες και διαθέτει άλλη μια διάσταση, άλλο ένα επίπεδο. Ίσως η τοποθεσία, ίσως η αγνότητα και ο συνδυασμός των απλών υλικών… Ίσως το ταλέντο και το μεράκι των μοναχών που φροντίζουν να αντιλαμβάνονται την λιτότητα ως απόλαυση και να την συνδυάζουν στην καλύτερή της μορφή.  Η πίστη και η πνευματική άνοδος κάνει μια στάση στον ουρανίσκο και το στομάχι μέσα από λιτά και αγνά υλικά. Εάν παράγεται με σεβασμό, αγάπη και μεράκι… ίσως τελικά να αποτελέσει μια ακόμα έκφραση του θείου.

Και στο τέλος… Η ανάμνηση όλων των παραπάνω με την μορφή ψυχικού και πνευματικού πλούτου την ώρα που θα ξαναμπείς στο καραβάκι για την επιστροφή…. Δημοσίευση Μάρτιος 2014